Choroby

Opis choroby

Rak błony śluzowej jamy ustnej

(Oral Carcinoma)

Definicja, epidemiologia

W 90% nowotworów złośliwych rozwijających się w nabłonku błony śluzowej jamy ustnej jest to rak płaskonabłonkowy kolczystokomórkowy. W Europie liczba zezłośliwień błony śluzowej jamy ustnej szacowana jest na 4 przypadki na 100 tysięcy. W 2007 roku odnotowano w Polsce 1173 przypadki raka błony śluzowej jamy ustnej, w tym u 815 (69,4%) mężczyzn. W tym też roku zmarło z powodu tego rozpoznania 810 osób z czego 633 (78,1%) mężczyzn. W okresie tym najwięcej raków dotyczyło języka- 520 (44,3%) przypadków i dna jamy ustnej- 301 (25,6%) osób. Również najwięcej osób umarło w tym roku z powodu tych lokalizacji raka jamy ustnej: języka (49%) i dna jamy ustnej (27,6%).

Przyczyny

Nie są znane. Za zmiany przednowotworowe błony śluzowej jamy ustnej są traktowane: leukoplakia, erytroplakia, liszaj płaski nadżerkowy i zanikowy, zmiany brodawczakowate, włóknienie podśluzówkowe, owrzodzenie odleżynowe. Z kolei stany przednowotworowe to zespół Plummera-Winsona oraz immunosupresja. Czynniki ryzyka raka jamy ustnej: nikotynizm, częste spożywanie alkoholu, zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego i grzybami z rodzaju Candida.


Obraz kliniczny i występowanie w jamie ustnej

Rak błony śluzowej jamy ustnej ma wiele obrazów klinicznych i może przypominać wiele chorób. Wczesnymi wykwitami są: czerwona plama lub białe ognisko ewentualnie w połączeniu, nadżerka lub małe owrzodzenie. Cechami klinicznymi tego wczesnego stadium są: brak bólu samoistnego i podczas palpacji, brak skłonności do krwawienia, brak odczynu zapalnego wokół zmiany, nacieczenie i sztywność podłoża stwierdzane we badaniu palpacyjnym. Szybko dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych podżuchwowych i szyjnych. W zaawansowanym stadium dochodzi do: powstania głębokiego bolesnego owrzodzenia z brodawkującą powierzchnią, podniesionymi brzegami i twardym dnem, twardego nacieczenia błony śluzowej, ewentualnie resorpcji kości wyrostka i rozchwiania zębów. Czasami nowotwór przybiera postać brodawczakowatego guza. Przy zaawansowaniu klinicznym pojawiają się silne bóle neuralgiczne. Najbardziej progresywny przebieg (szybkie naciekanie mięśni) i największy potencjał do szybkiego dawania przerzutów mają rak dna jamy ustnej oraz dolnej powierzchni języka.


Badania dodatkowe

Histopatologiczne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa węzłów chłonnych, radiologiczne, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny,


Diagnostyka różnicowa

Leukoplakia, erytroplakia, owrzodzenie odleżynowe, afty duże, owrzodzenie gruźlicze, owrzodzenie kiłowe, owrzodzenie netropeniczne, ziarniniak kwasochłonny, ziarniniak Wegenera, martwicza metaplazja gruczołów ślinowych, łagodne lub złośliwe nowotwory gruczołów ślinowych, nadziąślak olbrzymiokomórkowy, mięsak Kaposiego, nieziarniczy chłoniak złośliwy.

Dziąsło - Rak płaskonabłonkowy - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Dziąsło - Rak płaskonabłonkowy - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Dziąsło - Rak płaskonabłonkowy - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Dziąsło - Rak płaskonabłonkowy - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Język - Rak płaskonabłonkowy - Bolesne owrzodzenie. Źródło : jamaustna.pl
Język - Rak płaskonabłonkowy - Bolesne owrzodzenie. Źródło : jamaustna.pl
Dno jamy ustnej - Rak płaskonabłonkowy  - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Dno jamy ustnej - Rak płaskonabłonkowy  - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Dno jamy ustnej - Rak płaskonabłonkowy  - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Dno jamy ustnej - Rak płaskonabłonkowy  - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl

Leczenie

Rokowanie w raku błony śluzowej jamy ustnej zależy zaawansowania ogniska pierwotnego, obecności przerzutów oraz lokalizacji (gorsze dla tylnej części jamy ustnej). Leczenie chirurgiczne w połączeniu z radioterapią głowy i szyi. Ciągle wysoka umieralność z tego powodu w Polsce świadczy między innymi o błędach we wczesnej diagnostyce onkologicznej.

Więcej na temat tej choroby możesz przeczytać w DENTAL AND MEDICAL PROBLEMS.