Choroby

Opis choroby

Afty

(Recurrent Aphthous Stomatitis- RAS)

Definicja, epidemiologia

Afty to bolesne zmiany nadżerkowe lub rzadziej wrzodziejące błony śluzowej jamy ustnej, o nawrotowym charakterze. Mogą pojawiać się w każdym wieku, chociaż najczęściej występują w drugiej i trzeciej dekadzie życia. Są to zmiany częste (dotyczą od 10 do 30% populacji), mogą występować rodzinnie.

Przyczyny

Nie zostały ustalone. Wyróżnia się czynniki ryzyka miejscowe np. uraz, stres, czynniki infekcyjne (bakteryjne, wirusowe), alergie kontaktowe (np. na składniki past do zębów). Część aft może być związana z chorobami układowymi: Leśniowskiego-Crohna, celiakią, zaburzeniami wchłaniania, wrzodziejącym zapaleniem jelit, niedoborami witamin, neutropenią, alergiami pokarmowymi. Ustalenie przyczyny w każdym przypadku jest bardzo trudne.


Obraz kliniczny i występowanie w jamie ustnej

Rozpoznanie jest łatwe. Występują jako afty małe: 1-5 nadżerek o średnicy poniżej 5 mm występujących na błonie śluzowej policzków, warg, dna jamy ustnej lub podstawy języka gojących się do 10 dni; afty duże: 1-3 owrzodzenia o średnicy powyżej 1 cm mogące wystąpić w całej jamie ustnej (także na języku, dziąśle i podniebieniu) gojące się przez kilka tygodni z pozostawieniem blizny; opryszczkopodobne: najrzadsze, w rzucie wiele nadżerek o średnicy poniżej 3 mm występujących w całej jamie ustnej, gojących się do 14 dni.


Badania dodatkowe

Nie zawsze konieczne. Niekiedy wykonuje się badanie krwi (morfologia z rozmazem, metabolizm żelaza, poziom witamin B) lub konsultacje z gastroenterologiem.


Diagnostyka różnicowa

Owrzodzenie urazowe lub stomatopatia protetyczna, wirusowe zapalenie jamy ustnej, neutropenia, zmiany polekowe, choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia, wrzodziejące zapalenie jelit, choroba Behceta, zespół Sweeta, PFAPA (gorączka).

Wargi - Afty - Bolesna nadżerka. Źródło: jamaustna.pl
Wargi - Afty - Bolesna nadżerka. Źródło: jamaustna.pl
Wargi - Afty - Bolesne nadżerki. Źródło: jamaustna.pl
Wargi - Afty - Bolesna nadżerka. Źródło: jamaustna.pl
Podniebienie - Afty - Bolesna nadżerka. Źródło: jamaustna.pl
Policzek - Afty - Bolesna nadżerka. Źródło: jamaustna.pl
Warga/Policzek - Afty - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl
Podniebienie - Afty - Bolesne nadżerki. Źródło: jamaustna.pl
Warga - Afty - Bolesne owrzodzenie. Źródło: jamaustna.pl

Leczenie

Co do uzyskania trwałego wyleczenia (brak nawrotów) rokowanie bardzo trudne. Skala VAS 9. W leczeniu stosuje się: miejscowo- preparaty przeciwbólowe, przeciwzapalne, steroidy, przyspieszające nabłonkowanie, zmiana pasty do zębów; ogólnie (w najcięższych przypadkach)- steroidy, immunokorektory, antagoniści receptora histaminowego. W przypadku związku z chorobą ogólną konieczne jej specjalistyczne leczenie. O występowaniu aft w jamie ustnej należy też poinformować: gastroenterologa, dermatologa, hematologa, alergologa.

Więcej na temat tej choroby możesz przeczytać w DENTAL AND MEDICAL PROBLEMS.